Giãn tĩnh mạch thừng tinh là gì?

Bệnh viêm tinh hoàn là bệnh lý xảy ra ở cơ quan sinh dục nam, nếu không được chữa trị kịp thời có thể dẫn đến vô sinh và ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng sinh sản của nam giới. Vậy giãn tĩnh mạch thừng tinh là gì, nguyên nhân và biện pháp phòng tránh là gì? Những bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về căn bệnh rối loạn nam khoa này.

Bệnh giãn tĩnh mạch thừng tinh là gì?

Giãn tĩnh mạch thừng tinh hay còn gọi là bệnh lý giãn tĩnh mạch thừng tinh có liên quan đến sự to ra của các tĩnh mạch thừng tinh và các khối giãn trong tinh hoàn. Đây không phải là một tình trạng hiếm gặp, vì có tới 15% nam giới sau tuổi dậy thì mắc bệnh này. Đây không phải là căn bệnh nguy hiểm đến tính mạng như tim mạch hay ung thư, nhưng do bệnh xuất hiện ở những vùng nhạy cảm và các triệu chứng ban đầu ít được chú ý nên người bệnh thường ngại đi khám dẫn đến tình trạng bệnh ngày càng nặng hơn.

Bệnh khởi phát với ít triệu chứng khiến người bệnh mất cảnh giác nhưng về lâu dài bệnh tiến triển nặng với các tĩnh mạch tinh bị giãn và thay đổi cấu trúc có thể ảnh hưởng đến khả năng tiết tinh trùng của người bệnh, gây tổn thương và teo tinh hoàn. Do đó, nó có thể gây ra các vấn đề về chức năng, cấu trúc và quá trình sinh tinh của tinh hoàn, thậm chí có thể dẫn đến vô sinh. Theo thống kê, có đến 40% bệnh nhân giãn tĩnh mạch thừng tinh ở nam giới sẽ tiến triển thành vô sinh.

Nguyên nhân dẫn đến bệnh giãn tĩnh mạch thừng tinh

Có nhiều lý do, cụ thể là:

Cho đến nay, công trình nghiên cứu về căn nguyên của giãn tĩnh mạch thừng tinh vẫn còn hạn chế, và các cơ chế dẫn đến tình trạng này vẫn chưa được làm rõ. Tuy nhiên, một số người có các yếu tố nguy cơ sau đây có nhiều khả năng bị giãn tĩnh mạch thừng tinh:

• Người béo phì, người thừa cân, người lười vận động.
• Người nghiện rượu và hút thuốc lá.
• Bệnh nhân có tiền sử bệnh tim mạch.
• Nam giới có tiền sử gia đình bị giãn tĩnh mạch thừng tinh.
• Nam giới bị các rối loạn liên quan đến suy giảm chức năng van tĩnh mạch.
• Đời sống tình dục của nam giới không khoa học lắm.
• Người đàn ông suy dinh dưỡng.
• Nam giới sống ở vùng có khí hậu nóng có nguy cơ mắc bệnh giãn tĩnh mạch cao hơn nam giới sống ở vùng có khí hậu mát mẻ hơn.
• Do hệ thống van tĩnh mạch bị suy yếu, máu lưu thông không ổn định. Khi lượng máu chảy về tĩnh mạch thừng tinh quá nhiều sẽ dễ gây ra hiện tượng xung huyết và giãn tinh hoàn.
• Đứng hoặc ngồi một chỗ trong thời gian dài và ít vận động cũng có thể gây áp lực lên các tĩnh mạch thừng tinh.
• Sự trở lại của các chất chuyển hóa từ trên thận đến các tĩnh mạch thừng tinh làm giãn hệ thống tĩnh mạch, cuối cùng hình thành các tĩnh mạch dưới da.
• Cơ chế chung gây ra chứng giãn tĩnh mạch thừng tinh là do các van trong tĩnh mạch bị trục trặc, khiến máu khó lưu thông về tim. Kết quả là các tĩnh mạch được mở rộng để tăng lưu lượng máu và vô tình ảnh hưởng đến chức năng của các cơ quan lân cận.

Các triệu chứng của bệnh

Dưới đây là những biểu hiện của bệnh suy giãn tĩnh mạch giúp phát hiện sớm để ngăn chặn bệnh tiến triển:

• Teo tinh hoàn: Hai tinh hoàn phản ứng khác nhau với một bệnh giãn tĩnh mạch thừng tinh, tinh hoàn bên trái thường bị ảnh hưởng nghiêm trọng và dễ bị teo hơn bên phải. Teo tinh hoàn xảy ra khi các tĩnh mạch này cản trở sự di chuyển bình thường của tinh trùng vào ổ bụng, khiến tinh trùng trào ngược vào bìu, gây tổn thương và khiến tinh hoàn bị teo lại.
• Xuất hiện các tĩnh mạch hình răng cưa: Các mạch máu bị giãn ra và cuộn lại, gấp khúc dưới da rõ ràng thành các tĩnh mạch hình răng cưa xung quanh tinh hoàn có thể nhận biết bằng mắt thường. Triệu chứng này thường không xuất hiện trong giai đoạn đầu của bệnh, khi đó các tĩnh mạch rất giãn và không có cuộn dây đặc trưng.
• Rối loạn cương dương: Đây có thể là hậu quả nghiêm trọng nhất của chứng giãn tĩnh mạch thừng tinh, cuối cùng có thể dẫn đến vô sinh. Khi các tĩnh mạch thừng tinh bị giãn rộng sẽ chèn ép quá trình di chuyển bình thường của tinh trùng, gây tổn hại và giảm sản xuất tinh trùng ở tinh hoàn, đe dọa nghiêm trọng đến khả năng sinh sản của nam giới, đặc biệt là ở giai đoạn sau của bệnh.
• Đau âm ỉ: Tình trạng đau tinh hoàn bên trái thường gặp hơn, nhất là khi đứng và vận động gắng sức. Đây là dấu hiệu bệnh giãn tĩnh mạch thừng tinh thường gặp nhất nhưng do mức độ không quá nghiêm trọng nên người bệnh thường ít để ý, bỏ qua khiến tình trạng bệnh ngày càng trở nên nghiêm trọng hơn.

Giãn tĩnh mạch thừng tinh được phân loại như thế nào?

Theo mức độ suy giãn tĩnh mạch và ảnh hưởng đến rối loạn sinh sản, bệnh được chia thành 3 mức độ tăng dần theo thứ tự sau:

Độ 1: Đây là cấp độ nhẹ nhất, giãn tĩnh mạch thừng tinh nhẹ nhưng không gây ra các triệu chứng lâm sàng quá nặng nên giai đoạn này bệnh khó nhận biết. Thông thường, mức độ này chỉ được tìm thấy khi khám lâm sàng cho các mục đích khác được ghi nhận một cách tình cờ.

Độ 2: Đặc trưng bởi một đường giãn nở rõ rệt xung quanh tinh hoàn mà bệnh nhân có thể nhìn thấy được.

Độ 3: Đây là căn bệnh nguy hiểm nhất xảy ra khi bệnh không được phát hiện và điều trị sớm. Lúc này, các tĩnh mạch bị giãn ra tối đa và xuất hiện những đường sọc to, rộng dưới da. Không chỉ vậy, cấu trúc của các tĩnh mạch cũng bị thay đổi, cuộn lại với nhau tạo thành những đám nhỏ gây cản trở quá trình bài tiết bình thường của tinh trùng, dẫn đến vô sinh.

Bệnh giãn tĩnh mạch thừng tinh được chẩn đoán như thế nào?

Khi xuất hiện các triệu chứng bệnh giãn tĩnh mạch thừng tinh như trên, nên đến cơ sở y tế thăm khám càng sớm càng tốt để chẩn đoán chính xác bệnh và lập phương án điều trị sớm. Các phương pháp chẩn đoán chính cho giãn tĩnh mạch thừng tinh bao gồm:

Khám: Dựa vào cảm giác và dấu hiệu, bằng cách xác định sự hiện diện của cấu trúc bất thường, chẳng hạn như khối u, mạch máu bất thường ở bìu, một khối mềm, không đau nằm ở phía sau của tinh hoàn. Những dấu hiệu này thường trở nên rõ ràng khi bác sĩ yêu cầu bệnh nhân đứng lên, hít thở sâu và nín thở.

Siêu âm tinh hoàn: Nếu có dấu hiệu cảm giác hoặc nghi ngờ chẩn đoán, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm tinh hoàn để xem các tĩnh mạch trong bìu và mức độ tổn thương của tinh hoàn. Vì độ chính xác cao, an toàn và không gây đau đớn, đây là xét nghiệm được sử dụng phổ biến nhất để giúp chẩn đoán giãn tĩnh mạch thừng tinh.

Phân tích tinh dịch: Đánh giá các vấn đề về khả năng sinh sản ở nam giới và giúp đánh giá số lượng và chất lượng tinh trùng.

Bệnh ảnh hưởng như thế nào đến nam giới?

Giãn tĩnh mạch thừng tinh có thể ảnh hưởng đáng kể đến khả năng sinh sản của nam giới nếu không được điều trị, chẳng hạn như:

Các tĩnh mạch sinh tinh và ống dẫn tinh giãn ra dẫn đến máu trong tĩnh mạch bị ứ trệ, làm giảm chất lượng tinh trùng và khả năng thụ thai.

Tinh hoàn kém phát triển hơn bình thường.

Nó có thể gây nhiễm trùng các cơ quan sinh sản của nam giới.

Bệnh giãn tĩnh mạch thừng tinh có thể được điều trị nếu phát hiện ở giai đoạn đầu để không ảnh hưởng đến chức năng sinh sản và sức khỏe của nam giới. Tuy nhiên, một khi bệnh phát triển sẽ gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng nên khi phát hiện cơ thể có những biểu hiện của bệnh cần đến ngay các trung tâm y tế để thăm khám và điều trị sớm.

Bệnh giãn tĩnh mạch thừng tinh có bắt buộc điều trị?

Suy giãn tĩnh mạch có thể gây ra các triệu chứng khó chịu, ảnh hưởng đến hoạt động thể chất và tinh thần và chất lượng cuộc sống. Hầu hết các bệnh giãn tĩnh mạch thừng tinh không tự khỏi mà tiến triển sang các giai đoạn nặng hơn của bệnh và đe dọa đến khả năng sinh sản của nam giới, độ 3 có thể dẫn đến vô sinh vĩnh viễn. Vì vậy, việc điều trị sớm và đúng phương pháp là vô cùng quan trọng để bảo vệ sức khỏe sinh sản của nam giới.

Các phương pháp điều trị bệnh giãn tĩnh mạch thừng tinh hiện nay

Hiện tại, không có thuốc đặc trị cho bệnh giãn tĩnh mạch thừng tinh và các phương pháp điều trị chính cho các triệu chứng là:

• Tăng cường khả năng sinh sản ở những bệnh nhân bị ảnh hưởng.
• Giảm tình trạng đau âm ỉ và cải thiện khả năng vận động của bệnh nhân.
• Cải thiện tình trạng teo tinh hoàn trái.
• Cải thiện chất lượng và số lượng tinh trùng.
• Thuốc giảm đau như paracetamol hoặc ibuprofen thường được sử dụng để giảm đau do giãn tĩnh mạch thừng tinh. Nếu cần thiết, phẫu thuật hoặc kỹ thuật thuyên tắc mạch qua da có thể được thực hiện.

Các biện pháp phòng tránh bệnh

Để phòng bệnh hiệu quả, ngoài việc duy trì lối sống khoa học, lành mạnh, hợp lý, bạn cũng cần lưu ý những vấn đề sau:

• Giữ vệ sinh vùng kín sạch sẽ để phòng bệnh.
• Không mặc quần lót quá chật và không thấm hút mồ hôi.
• Hạn chế tắm hoặc ngâm mình trong nước nóng, vì các tĩnh mạch có thể giãn ra nhiều hơn, làm trầm trọng thêm các triệu chứng của bệnh.
• Không đẩy quá mạnh, không nâng vật nặng và không ngồi trong thời gian dài.
• Kiểm tra sức khỏe thường xuyên.